Putinin ordusunda itkilər bu ölkənin əhalisindən çoxdur - ŞOK statistika
Rusiya-Ukrayna müharibəsi artıq beşinci ilini yaşadığı bir vaxtda tərəflərin canlı qüvvə və hərbi texnika itkiləri ilə bağlı rəqəmlər heyrət doğurur. Bu gün Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ukraynada müharibənin 1650-ci günü üzrə itkilərlə bağlı məlumat yayıb. Rusiya tərəfinin iddiasına görə, müharibə başlayandan indiyədək Ukraynaya məxsus 674 təyyarə, 284 helikopter, 223 922 pilotsuz uçuş aparatı, 670 zenit-raket kompleksi, 30 767 tank və digər zirehli texnika, 1 776 reaktiv yaylım atəş sistemi, 36 329 artilleriya qurğusu və minaatan, həmçinin 70 660 xüsusi hərbi avtomobil texnikası məhv edilib.
Qeyd olunan rəqəmlərin Rusiya Müdafiə Nazirliyinin açıqladığı məlumatlara əsaslandığı bildirilir. 2026-cı ilin iyuluna qədər olan məlumata görə isə Ukrayna ordusunun canlı qüvvələrinin (Ölən və yaralanan) ümumi itkisi 625 min nəfər olub. Ölənlərin sayının 150 min nəfərə yaxın olduğu bildirilir.
Bəs Rusiya ordusunun Ukrayna müharibəsi başlayandan indiyə qədər itkiləri nə qədərdir?
Musavat.com xəbər verir ki, Ukrayna tərəfinin sentyabrın 1-də açıqladığı son məlumatlara əsasən, Rusiyanın 2022-ci il fevralın 24-dən bəri müharibədə verdiyi ümumi şəxsi heyət itkisi təxminən 1 milyon 489 min 640 nəfərə çatıb.
Ukrayna Baş Qərargahının hesablamasına görə, yalnız son sutkada Rusiya ordusu təxminən 1 440 nəfər şəxsi heyət itkisi verib. Eyni zamanda, həmin müddətdə 4 tank, 71 artilleriya sistemi və 1 775 pilotsuz uçuş aparatı məhv edilib.
Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Ukraynanın açıqladığı “şəxsi heyət itkisi” göstəricisi həlak olanların sayı ilə eyniləşdirilməməlidir. Bu rəqəm döyüşlərdə ölən və yaralanan hərbçiləri əhatə edən ümumi itki göstəricisidir. Müstəqil qiymətləndirmələr isə Rusiyanın real insan itkilərinin miqyasının son dərəcə böyük olduğunu göstərir.
ABŞ-ın Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin (CSIS) 2026-cı ilin iyulunda açıqladığı hesablamaya əsasən, 2022-ci ilin fevralından 2026-cı ilin iyununa qədər Rusiya ordusunun ümumi döyüş itkiləri təxminən 1,4 milyon nəfər olub. CSIS həmin dövrdə Rusiya hərbçiləri arasında ölənlərin sayını 400-450 min nəfər səviyyəsində qiymətləndirir. Müharibənin digər mühüm göstəricisi isə Rusiya ordusunun hərbi texnika itkiləridir. Ukrayna tərəfinin sentyabrın 1-nə olan məlumatına görə, Rusiya ordusunun 2022-ci ilin fevralından bəri itirdiyi əsas texnika və silahların sayı belədir: 12 320 tank, 25 257 zirehli döyüş maşını, 48 954 artilleriya sistemi, 2 054 reaktiv yaylım atəş sistemi, 1 583 zenit-raket kompleksi, 440 təyyarə, 354 helikopter, 498 mindən çox hava hədəfi və pilotsuz uçuş aparatı, 134 minə yaxın avtomobil və yanacaq texnikası.
Bu rəqəmlər Ukrayna Baş Qərargahının operativ hesablamalarıdır və Rusiya tərəfindən təsdiqlənmiş statistika deyil. Buna görə onları müharibənin faktiki və tam yekun itkisi deyil, Ukrayna tərəfinin qiymətləndirməsi kimi təqdim etmək daha doğrudur. Rusiya ordusunun itkilərində xüsusilə tanklar və artilleriya sistemləri diqqət çəkir. Ukraynanın hesablamasına görə, müharibə başlayandan bəri 12 mindən çox Rusiya tankı və təxminən 49 min artilleriya sistemi sıradan çıxarılıb.
Bu rəqəmlər müharibənin xarakterində baş verən dəyişiklikləri də göstərir. Əvvəlki mərhələlərdə tanklar və zirehli texnika əsas itki kateqoriyalarından biri idisə, sonrakı dövrlərdə pilotsuz uçuş aparatlarının rolu kəskin şəkildə artıb.
Hazırda dronlar həm kəşfiyyat, həm artilleriya atəşinin dəqiqləşdirilməsi, həm də birbaşa zərbə vasitəsi kimi geniş istifadə olunur. Sentyabrın 1-də Rusiyanın bir sutkada 1 775 PUA itirməsi bu tendensiyanın miqyasını göstərir.
Rusiya böyük resurs hesabına müharibəni davam etdirir Hərbi ekspertlər hesab edir ki, bütün bu itkilərə baxmayaraq, Rusiya ordusu müharibəni davam etdirmək imkanına malikdir. Bunun əsas səbəblərindən biri Rusiyanın böyük insan resursları, hərbi-sənaye imkanları və müdafiə xərclərini yüksək səviyyədə saxlamasıdır. Rusiya hələ də böyük hərbi sənaye bazasına malikdir və sovet dövründən qalan ehtiyatlardan istifadə etməklə, həmçinin yeni istehsalı artırmaqla texnika itkisini qismən kompensasiya edə bilir. Lakin o da məlumdur ki, Ukrayna müharibəsi Rusiya ordusuna İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdə qarşılaşdığı ən böyük insan və hərbi texnika itkilərindən birini yaşadıb. Müharibənin nə qədər davam edəcəyi isə bu itkilərin son miqyasını müəyyənləşdirəcək əsas amillərdən biri olaraq qalır. Rusiyanın itkilərinə baxanda, kiçik bir ölkənin, məsələn Estoniyanın əhalisindən (1 milyon, 200 min) daha çox əsgər müharibədə itirib.